Μπούρκα: καταπίεση ή ανθρώπινο δικαίωμα;
Κάποια χρόνια πριν, μια φιλόλογος του γυμνασίου - η οποία ένιωθε την ανάγκη να μοιράζεται μαζί μας κάθε άποψη που είχε για τα πολιτικά ή κοινωνικά πράγματα στα πλαίσια ενός μονολόγου - είχε ανοίξει το θέμα της μπούρκας και της μουσουλμανική κουλτούρας. Ανάμεσα λοιπόν στα πολλά τραγικά που είχε πει κατά τα τρία χρόνια που την άκουγα - ή μάλλον την ανεχόμουν- ήταν και το: "Εγώ όταν πάω στην χώρα τους σέβομαι τους κανόνες της θρησκείας τους και φοράω την μαντίλα, έτσι κι αυτές στην χώρα μου θέλω να μην φοράνε την μπούρκα." Περιττό να πω πως ποτέ δεν κατάφερα να την συμπαθήσω.
Κατ' αρχάς, δεν μπορώ να πω πως γνωρίζω σε βάθος την μουσουλμανική θρησκεία, έχω διαμορφώσει όμως μια άποψη μέσα από όσα έχω μάθει και με άξονα την λογική και τον σεβασμό. Η μπούρκα ή χιτζάμπ έχει καθαρά θρησκευτικό περιεχόμενο, αποτελεί -σε πολλά πλέον μέρη του πλανήτη- μια επιλογή στα πλαίσια της μουσουλμανικής θρησκείας. Κι εφόσον, το κράτος μας επιτρέπει και νομικά την ανεξιθρησκεία, επιτρέπει και όσα συνεπάγονται αυτής. Στα όρια λοιπόν μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας, όπως ο μουσουλμάνος ή ο βουδιστής θα σεβαστεί και θα αποδεχτεί τις τελετές της Μεγάλης Εβδομάδας ή την περίοδο της χριστιανικής θρησκείας, έτσι και ο χριστιανός θα αποδέχεται την περίοδο του ραμαζανιού ή την φορεσιά του χιτζάμπ κ.ο.κ. Έτσι, το να επισημοποιείται νόμος που απαγορεύει την ένδυση της μαντίλας στους δημόσιους χώρους μου φαίνεται τελείως αντιφατικό της ανεξιθρησκείας, αλλά και καταπάτηση θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Έπειτα, εύκολα θα πίστευε κανείς πως οι φεμινιστικές απόψεις δεν θα συμμερίζονταν την ένδυση γυναικών με ένα ύφασμα που δεν αφήνει περιθώρια εμφάνισης δέρματος. Φυσικά, δεν υπάρχει "δεκάλογος" του φεμινισμού αλλά σίγουρα θεμέλιο του φεμινιστικού αγώνα αποτελεί η ελευθερία επιλογής των γυναικών να ντύνονται, να φέρονται και να μιλούν όπως εκείνες επιθυμούν. Και ενώ σε κάποιες περιπτώσεις -ιδιαίτερα σε θρησκευτικά απόλυτα κράτη- η μπούρκα συμβολίζει την καταπίεση των γυναικών, κάτι τέτοιο δεν ισχύει πάντα. Άν καταργούταν ο σχετικός νόμος και οι γυναίκες αυτές μπορούσαν ανεξάρτητες να επιλέξουν τι θα βάλουν, θα υπήρχαν ακόμα μουσουλμάνες που θα διατηρούσαν την ένδυση του χιτζάμπ. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι υπάρχουν μουσουλμάνες σε ολόκληρο πια τον πλανήτη που επιλέγουν αυτήν την ένδυση, χωρίς κάποια νομική ή ανδρική καταπίεση. Οι γυναίκες αυτές νιώθουν ικανοποίηση, αυτοπεποίθηση αλλά και θεϊκή σύνδεση όταν φορούν την συγκεκριμένη μαντίλα ή ενδυμασία, διότι έχει μελετήσει το ιερό βιβλίο και πιστεύει πως με τον τρόπο αυτό θα έρθει σε επαφή με τον θεό ή και θα εξασφαλίσει γαλήνη μετά τον θάνατο.
Ακόμα και αν κανείς δεν συμφωνεί καθόλου με την ενδυμασία αυτή, δεν αποκτά το δικαίωμα κριτικής της επιλογής του αλλού, ειδικά όταν ο ίδιος δεν γνωρίζει την συγκεκριμένη θρησκεία ή κουλτούρα. Αντίθετα, ας προσπαθήσει αυτός ο άνθρωπος να ενημερώσει όπου πιστεύει πως υπάρχει άγνοια και ας της μεταδώσει την πραγματικότητα από μια άλλη οπτική γωνία, προσεγγίζοντας την με σεβασμό. Όσο η κοινωνία συνεχίζει να κατακρίνει -και το σημαντικότερον- να ορίζει τις γυναίκες από τα ρούχα που φοράνε, είτε αυτό είναι μια μίνι φούστα ή ένα μαύρο μαντίλι στο πρόσωπο, τόσο πιο δύσκολα μπορούμε να μιλάμε για "αναπτυγμένη κοινωνία" ή περισσότερο για "ανεπτυγμένους ανθρώπους".
Κατ' αρχάς, δεν μπορώ να πω πως γνωρίζω σε βάθος την μουσουλμανική θρησκεία, έχω διαμορφώσει όμως μια άποψη μέσα από όσα έχω μάθει και με άξονα την λογική και τον σεβασμό. Η μπούρκα ή χιτζάμπ έχει καθαρά θρησκευτικό περιεχόμενο, αποτελεί -σε πολλά πλέον μέρη του πλανήτη- μια επιλογή στα πλαίσια της μουσουλμανικής θρησκείας. Κι εφόσον, το κράτος μας επιτρέπει και νομικά την ανεξιθρησκεία, επιτρέπει και όσα συνεπάγονται αυτής. Στα όρια λοιπόν μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας, όπως ο μουσουλμάνος ή ο βουδιστής θα σεβαστεί και θα αποδεχτεί τις τελετές της Μεγάλης Εβδομάδας ή την περίοδο της χριστιανικής θρησκείας, έτσι και ο χριστιανός θα αποδέχεται την περίοδο του ραμαζανιού ή την φορεσιά του χιτζάμπ κ.ο.κ. Έτσι, το να επισημοποιείται νόμος που απαγορεύει την ένδυση της μαντίλας στους δημόσιους χώρους μου φαίνεται τελείως αντιφατικό της ανεξιθρησκείας, αλλά και καταπάτηση θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Έπειτα, εύκολα θα πίστευε κανείς πως οι φεμινιστικές απόψεις δεν θα συμμερίζονταν την ένδυση γυναικών με ένα ύφασμα που δεν αφήνει περιθώρια εμφάνισης δέρματος. Φυσικά, δεν υπάρχει "δεκάλογος" του φεμινισμού αλλά σίγουρα θεμέλιο του φεμινιστικού αγώνα αποτελεί η ελευθερία επιλογής των γυναικών να ντύνονται, να φέρονται και να μιλούν όπως εκείνες επιθυμούν. Και ενώ σε κάποιες περιπτώσεις -ιδιαίτερα σε θρησκευτικά απόλυτα κράτη- η μπούρκα συμβολίζει την καταπίεση των γυναικών, κάτι τέτοιο δεν ισχύει πάντα. Άν καταργούταν ο σχετικός νόμος και οι γυναίκες αυτές μπορούσαν ανεξάρτητες να επιλέξουν τι θα βάλουν, θα υπήρχαν ακόμα μουσουλμάνες που θα διατηρούσαν την ένδυση του χιτζάμπ. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι υπάρχουν μουσουλμάνες σε ολόκληρο πια τον πλανήτη που επιλέγουν αυτήν την ένδυση, χωρίς κάποια νομική ή ανδρική καταπίεση. Οι γυναίκες αυτές νιώθουν ικανοποίηση, αυτοπεποίθηση αλλά και θεϊκή σύνδεση όταν φορούν την συγκεκριμένη μαντίλα ή ενδυμασία, διότι έχει μελετήσει το ιερό βιβλίο και πιστεύει πως με τον τρόπο αυτό θα έρθει σε επαφή με τον θεό ή και θα εξασφαλίσει γαλήνη μετά τον θάνατο.
Ακόμα και αν κανείς δεν συμφωνεί καθόλου με την ενδυμασία αυτή, δεν αποκτά το δικαίωμα κριτικής της επιλογής του αλλού, ειδικά όταν ο ίδιος δεν γνωρίζει την συγκεκριμένη θρησκεία ή κουλτούρα. Αντίθετα, ας προσπαθήσει αυτός ο άνθρωπος να ενημερώσει όπου πιστεύει πως υπάρχει άγνοια και ας της μεταδώσει την πραγματικότητα από μια άλλη οπτική γωνία, προσεγγίζοντας την με σεβασμό. Όσο η κοινωνία συνεχίζει να κατακρίνει -και το σημαντικότερον- να ορίζει τις γυναίκες από τα ρούχα που φοράνε, είτε αυτό είναι μια μίνι φούστα ή ένα μαύρο μαντίλι στο πρόσωπο, τόσο πιο δύσκολα μπορούμε να μιλάμε για "αναπτυγμένη κοινωνία" ή περισσότερο για "ανεπτυγμένους ανθρώπους".
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου